Trà thảo mộc hằng ngày: uống gì, uống bao nhiêu là vừa

Trà thảo mộc là cách dùng dược liệu nhẹ nhàng nhất — lượng hoạt chất thấp, cách dùng đơn giản, thường dễ chịu.

Nhưng có vài điều đáng biết trước khi biến nó thành thói quen hằng ngày nhiều năm.

Vì sao trà thường an toàn hơn

• Chỉ chiết được các chất tan trong nước nóng.
• Lượng dược liệu mỗi lần nhỏ.
• Thời gian hãm ngắn.
• Loãng.

So với viên chiết xuất cô đặc, một tách trà chứa lượng hoạt chất ít hơn rất nhiều.

Nhưng vẫn có những điều cần chú ý

Vấn đề số lượng

Một tách trà mỗi ngày khác hẳn với việc uống trà thảo mộc thay toàn bộ nước lọc.

Nếu một người thay 2 lít nước mỗi ngày bằng trà thảo mộc đậm, tổng lượng hoạt chất đưa vào không còn nhỏ nữa.

Vấn đề thời gian

Uống một loại trà đều đặn suốt nhiều năm là tình huống chưa được nghiên cứu đầy đủ với phần lớn các loại.

Cách tiếp cận thận trọng hơn: luân phiên các loại, và uống theo đợt có nghỉ.

Vấn đề đường

Trà thảo mộc đóng chai bán sẵn thường chứa lượng đường đáng kể.

Một chai "trà thảo mộc thanh nhiệt" có thể chứa lượng đường tương đương nước ngọt.

Nên đọc nhãn dinh dưỡng — đây là điểm mà nhiều người uống vì sức khoẻ lại không để ý.

Các nhóm trà phổ biến và lưu ý

Trà hoa cúc

Thường được dùng cho thư giãn và giấc ngủ.

Lưu ý:

• Người dị ứng với các loài trong họ cúc có thể phản ứng.
• Có thể ảnh hưởng tới đông máu ở lượng lớn.
• Có thể cộng hưởng với thuốc an thần.

Trà gừng

Đã nói ở bài về gừng. Lưu ý chính: ảnh hưởng đông máu ở liều cao, thận trọng với người dùng thuốc chống đông, thai phụ nên hỏi.

Trà atisô

Phổ biến ở Việt Nam, thường được dùng với mong muốn tốt cho gan.

Lưu ý:

• Có tính lợi mật — người có sỏi mật hoặc tắc mật cần hỏi bác sĩ trước.
• Có tính lợi tiểu.
• Người dùng thuốc lợi tiểu cần chú ý.

Về mong muốn "mát gan": nếu có vấn đề về gan, điều cần làm là xét nghiệm để biết tình trạng thật — trà không thay thế được việc đó.

Trà xanh

Có nhiều nghiên cứu, nhưng cần lưu ý:

• Chứa cafein — ảnh hưởng giấc ngủ, gây hồi hộp ở người nhạy cảm.
• Ảnh hưởng hấp thu sắt — người thiếu máu nên uống cách xa bữa ăn.
• Có thể tương tác với một số thuốc.
• Chiết xuất trà xanh liều cao đã có báo cáo liên quan tới tổn thương gan — đây là chuyện khác hẳn với uống trà.

Điểm cuối minh hoạ rõ nguyên tắc chung: uống trà là một chuyện, dùng viên chiết xuất cô đặc là chuyện khác.

Các loại lợi tiểu

Nhiều loại trà thảo mộc có tính lợi tiểu.

Lưu ý:

• Người dùng thuốc lợi tiểu — cộng hưởng.
• Có thể ảnh hưởng tới cân bằng điện giải nếu dùng nhiều kéo dài.
• Người có bệnh thận nên hỏi bác sĩ.
• Người cao tuổi dễ mất nước hơn.

Trà giảm cân, trà thải độc

Đây là nhóm cần cảnh giác nhất.

Nhiều sản phẩm trong nhóm này chứa thành phần gây nhuận tràng mạnh.

Hậu quả của việc dùng kéo dài:

• Mất nước và rối loạn điện giải.
• Ruột lệ thuộc, mất khả năng hoạt động bình thường.
• Ảnh hưởng hấp thu dinh dưỡng.
• Ảnh hưởng hấp thu thuốc đang dùng.

Sụt cân do nhuận tràng chủ yếu là mất nước, không phải giảm mỡ.

Ngoài ra, nhóm này là nơi hay bị trộn tân dược — sẽ nói ở chuyên mục nhận biết hàng giả.

Nhóm nên thận trọng

Thai phụ và người cho con bú

Không phải loại nào cũng phù hợp, và một số được khuyến cáo tránh.

Nên hỏi bác sĩ sản về loại mình uống thường xuyên.

Trẻ nhỏ

• Không nên tự cho trẻ uống trà thảo mộc thay nước.
• Cẩn thận với mật ong ở trẻ dưới một tuổi.
• Hỏi bác sĩ nhi nếu muốn dùng thường xuyên.

Người dùng thuốc

Nếu uống một loại trà đều đặn và đang dùng thuốc điều trị, đó là điều nên nhắc với dược sĩ.

Đặc biệt với: thuốc chống đông, thuốc tiểu đường, thuốc huyết áp, thuốc tuyến giáp, thuốc an thần.

Người có bệnh gan, thận

Hai cơ quan này xử lý mọi thứ đưa vào — nên hỏi bác sĩ trước khi dùng đều đặn.

Nguyên tắc thực tế

1. Luân phiên nhiều loại thay vì một loại mãi.
2. Uống theo đợt, có nghỉ.
3. Không thay hoàn toàn nước lọc.
4. Không hãm quá đặc.
5. Đọc nhãn sản phẩm đóng gói — chú ý đường và thành phần.
6. Ngừng nếu có biểu hiện bất thường.
7. Khai báo với bác sĩ nếu uống thường xuyên.

Về kỳ vọng

Trà thảo mộc là thức uống dễ chịu, có thể giúp thư giãn, và là một thói quen lành mạnh hơn nước ngọt.

Đó là những giá trị thật và đủ để uống.

Nhưng không nên kỳ vọng nó điều trị được bệnh — và đặc biệt, không nên uống trà thay cho việc đi khám khi có triệu chứng kéo dài.

Câu hỏi thường gặp